بررسی گذرایی در گفتار کودک فارسی زبان از منظر انگاره نظری هاپر و تامسون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ندارم

2 عضو هیئت علمی گروه زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد واحدعلوم و تحقیقات تهران – دانشکده زبان و ادبیات مدیر گروه زبان شناسی واحد علوم تحقیقات

10.22126/jlw.2020.4855.1390

چکیده

از آن‌جا که گذرائی یک مفهوم مهم در زبان و گفتمان است، بررسی آن در گفتار کودک می‌تواند پاسخگوی مسائل زیادی در حوزۀ زبان آموزی کودک باشد. گذرائی در رویکرد معنایی ـ گفتمانی هاپر و تامسون بر اساس معیارهای متفاوتی تعریف می‌شود که یکی از آن‌ها حضور مفعول است. از معیارهای دیگر می‌توان به عناصری چون لحظه‌ای بودن و غایتمندی عمل، عاملیت کنش‌گر و میزان تأثیرپذیری مفعول اشاره کرد. در این اثر به بررسی مؤلفه‌های مطرح شده درنظریه هاپر و تامسون در گفتار کودک فارسی زبان و تفاوت آن ها با گفتار بزرگسال می‍‍‍‍‍پردازیم. تعیین مشخصات سرنمون گذرائی و میزان فراوانی آن در گفتار کودک از دیگر مسائل این پژوهش است. به این منظور پیکره‌ای شامل 100 بند خبری مورد بررسی قرار گرفت. روش تحلیل داده‌ها از نوع توصیفی- تحلیلی بود. تحلیل پیکره پژوهش نشان داد در گفتار کودک فارسی زبان مؤلفه‌های هاپر و تامسون به صور مختلف معنایی یا واژنحوی قابل بازیابی اند. مؤلفه‌های مشارکان، جنبشی بودن عمل و تأثیرپذیری مفعول امتیاز بیشتری در گفتار کودک کسب کردند که حاکی از درجه گذرائی بالاتر بندهای گفتار کودک نسبت به بزرگسال است. سرنمون گذرائی در گفتار کودک شامل یک کنش‌گر (معمولاًخود کودک) و یک شیء بی‌جان می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات