محیط، زبان و جهان‌بینی: تحلیل شناختی استعاره‌‌های کنایی حوزه‌های اخلاقی "صداقت و خیانت" در فارسی، انگلیسی و فرانسوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Zahra.abolhasani@ut.ac.ir

3 استادیار گروه زبان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

تحلیل تطبیقی اصطلاحات­کنایی حوزۀ صداقت و خیانت از طریق استخراج طرحواره­های تصویری آنها و بررسی چگونگی تاثیرگذاری "محیط" بر "ذهنیت" سخنوران سه زبان فارسی، انگلیسی و فرانسوی طبق رویکرد شناختی جانسون و لیکاف (1980)،  از اهداف این پژوهش می­باشد.60 اصطلاح­کنایی در دو حوزۀ مدنظر را در سه زبان متفاوت به عنوان داده­های تحقیق درنظرگرفته­ایم تا میزان بدنمندی استعاره­­های مفهومی اخلاقی را سنجیده و روند انگاشت و انطباق حوزۀ مبدا (لایۀ تحت­ الفظی کلام) را برحوزۀ مقصد (معنی کنایی) بررسی کنیم. نتایج نشان می­دهد طرحوارۀ حجمی مهمترین الگویی است که هر سه زبان برای عینیت ­بخشی به مفاهیم به­کار گرفته­اند و نقش صددرصدی "بدن" در تمامی طرحواره ­ها مشهود است. تفاوت در بافت­ فرهنگی و اقلیمی (محیط)، منجر به تمایزات روساختی زبان و نیز برداشت­های ذهنی متفاوت از مفاهیم یکسان می­گردد و نقش عنصر "محیط" را در توالیِ سه­گانۀ "محیط-زبان بدنمند-ذهن" برجسته می­نماید: درصد بالای طرحوارۀ قدرتی و جهتی عمودی در فارسی در حوزۀ خیانت القاگر شدت خشونت و سلسله ­مراتبی انگاشتن قدرت و خیانت در مقابل ضعف و صداقت به لحاظ اجتماعی در ذهنیت سخنوران است. انگلیسی با درصد بالای به­ کارگیری طرحوارۀ حرکتی و سطح، سخنورانش را به لزوم بیان مستقیم و بدون حاشیۀ حقیقت، در مسیرخطی سوق می­دهد و آمار بالای طرحوارۀ قدرتی در حوزۀ صداقت در فرانسوی، رویکرد مبتنی بر ابراز نظر آزادانه و جسارت فاش ­سازی خبر را به منزلۀ وظیفه ­ای­ اجتماعی برجسته می­کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Environment, Language and Mindset: Cognitive Analysis of Ethical ‎Conceptual Metaphors in Three Languages of Farsi, English & French

نویسندگان [English]

  • Nargues Mohammadi 1
  • Zahra Abolhassani chimeh 2
  • Mahnaz Karbalaei Sadegh 3
1 PhD Student of Linguistics, Department of Linguistics, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor of Linguistics, Department of Linguistics, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The main goal of present paper is ‎ comparative analysis of idiomatic expression ‎‏s in domains of ‎‎“honesty and betrayal” through ‎extraction of their Image schemas, and investigation of effect of ‎‎“environment” on “mindset” of three language speakers of Farsi, ‎English and French, according to the ‎cognitive approach of Johnson and Lakoff (1980). 60 idioms in two domains in three ‎languages are ‎considered as data. Results reveal that container image schema is main pattern, employed by three ‎language ‎structures to conceptualize ethical abstract concepts and 100 percent usage of embodiment ‎in all schemas is observable. ‎‎Variations of cultural context and setting (environment) results in ‎variations of structures and thus, different mental perceptions arise from same ‎concepts. Results ‎highlight role of "environment in succession of "environment-embodied language-mindset": high ‎‎percentage of force and vertical direction image schemas in Farsi in “betrayal” domain inspires the ‎intensity of violence and ‎hierarchy of power and betrayal over weakness and honesty in social terms ‎on mindset of speakers. However for the concept of ‎‎“honesty”. Farsi language illustrates a “high” place in ‎comparison with the low place of “betrayal” which can be justified according to ‎moral and religious ‎beliefs of the speech community. English, which employs greater percentage of path and surface ‎schemas, leads ‎the viewpoint of its speakers towards the necessity of direct expression of truth and ‎high amount of force schema in honesty in ‎French, emphasizes the free expression of opinion ‎approach and audacity of revealing the information as social norms for its ‎speakers. ‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Linguistics
  • Conceptual Metaphor
  • Embodiment
  • Image Schemas
  • Mindset
مطالعات زبان‌ها و گویش‌های غرب ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار