بررسی نام‌گذاری اشخاص در بانه از دیدگاه نام‌شناسی اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور

2 استاد گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران

3 دانشیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده

مقالۀ حاضر با رویکرد نام‌شناسی اجتماعی، به بررسی تأثیر تحوّلات اجتماعی – فرهنگی، بر انتخاب نام‌های خاص در میان گویشوران کردزبان شهر بانه طی صد سال اخیر، از سال 1300 تاکنون، می‌پردازد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها، از پیکرة ادارة ثبت احوال گرفته شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها براساس عنصر اجتماعی هویت (ملّی، مذهبی، قومی و فراملّی) صورت پذیرفته است. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که در این دورۀ صدساله، رواج نام‌های مذهبی روندی کاهشی و درعوض، گستردگی نام‌های ملّی و قومی، روندی صعودی داشته‌اند؛ البتّه در چند سال اخیر نام‌های قومی مردانه کمابیش رو به کاهش بوده است؛ همچنین نام‌های عربی مفهومی نیز روند کاهشی چشمگیری داشته‌اند و از سوی دیگر، به‌ویژه از اوایل دهه 1390، نام‌های فراملّی بیش‌ازپیش به چشم می‌خورند. این تحوّلات در نام‌گزینی، نشان می‌دهد در جامعة مورد مطالعه، گرایش به سنّت‌زدایی و درنتیجه فردگرایی افزایش یافته است و افزون بر این، تغییر ذائقه در نحوة نام‌گذاری و انتخاب نام برای فرزندان نشان‌دهندة تغییرات ساختارهای فرهنگی - اجتماعی است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


پارسامهر، اسداله (1386). فرهنگ نام و نام‌گذاری. تهران: سیروان.

------------- (1394). چه نام هایی مورد تأیید سازمان ثبت احوال است، برگرفته از ‏http://www.bornanews.ir‏.

رجب‎زاده، احمد (1378). تحلیل اجتماعی نام‌گذاری - بررسی موردی اراک، همدان و بوشهر. تهران: روش.

طیب، محمد تقی و بتول علی‎نژاد (1382). بررسی گرایش‌های جدید نامگذاری در اصفهان از دیدگاه زبان‌شناسی. مجلّۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 2 (32 و 33)، 23-58.

عبدی، عباس (1376). تحوّل نام‌گذاری کودکان تهران از 1345-1374. تهران: حنانه.

--------- (1389). چهار پژوهش در جامعه‌شناسی فرهنگ. تهران: ثالث.

مدرسی، یحیی (1388). تحوّلات اجتماعی - سیاسی و زبان‌های ملّی. فصلنامة تحقیقات فرهنگی، 2 (1)، 1-16.

Agyekum, K. (2006). The Sociolinguistics of Akan Personal Names. Nordic Journal of African Studies, 15 (2), 206-235.

Al-Zumor, A. (2009). A Socio-Cultural and Linguistic Analysis of Yemeni Arabic Personal Names. GEMA Online Journal of Language Studies, 9 (2), 15-27.

Beck, U. (1992) Risk Society: Towards a New Modernity (Theory, Culture & Society Series). Translated by Mark Ritter. London: SAGE Publications.

Bourdieu, P. (1984). Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Bozorgmehr, N. (2014). Border Town in Iranian Kurdistan Booms Through Trade with Iraq. Retrived from: https://www.ft.com/content/5da88646-7a45-11e4-8958-00144feabdc0#comments-anchor.

Bramwell, E. S. (2012). Naming in Society: a Cross-Cultural Study of Five Communities in Scotland. Ph.D. Dissertation. The University of Glasgow. http://theses.gla.ac.uk/3173/.

Burns, A. (2015). Field-Names of North-East Scotland: a Socio-Onomastic Study. Ph.D. Dissertation. The University of Glasgow. http://theses.gla.ac.uk/6424/.

Castells, M. (2010 a). The Information Age, Economy, Society, and Culture. Volume I: The Rise of the Network Society. 2nd ed. Oxford: Wiley-Blackwell.

Castells, M. (2010 b). The Information Age, Economy, Society, and Culture. Volume II: The Power of Identity. 2nd ed. Oxford: Wiley-Blackwell. ISBN-13: 978-1405196871. ISBN-10: 1405196874

Crystal, D. (2008). A Dictionary of Linguistics and Phonetics. 6th Edn. Oxford: Blackwell.

Danesi, M. (2004). A Basic Course in Anthropological Linguistics. Toronto: Canadian Scholars’ Press Inc.

Elchardus, M. & J. Siongers (2011). First Names as Collective Identifiers: An Empirical Analysis of the Social Meanings of First Names. Cultural Sociology, 5 (3) 403-422.

Eslami-Rasekh, A. & M. Ahmadvand (2012). What Is in a Name? A Short Survey on the Sources and the Factors Affecting the Act of Name-Giving. Journal of Sociological Research, ‎3 (2)‎, 124-133.

Eslami-Rasekh, A. & M. Ahmadvand (2015). Name-Giving Variations in Kurdistan Province of Iran: An Ethnic Identity Marker Categorized. Khazar Journal of Humanities and Social Sciences, 18 (2), 5-22.

Farkas, T. (2015). Changing Names as Abolishing the Difference: Personal Names as Ethnic Symbols, Characteristics of Surname Changes and the Magyarization of Surnames in Hungary. LÉTÜNK. 3: 27-39. ETO: 81'373.232.1(439)"18/19". http://www.letunk.rs/arhivum/letunk-20153/

Gerhards, J. & R. Hackenbroch (2000). Trends and Causes of Cultural Modernization: An Empirical Study of First Names. International Sociology, 15 (3), 501-31.

Kehl, F. (1971). Chinese Nicknaming Behaviour: A Sociolinguistic Pilot Study, Journal of Oriental Studies, 9, 149-172.

Leslie, P. L. & J. K. Skipper (1990). Towards a Theory of Nicknames: A Case for Socio-Onomastics, Names, 38 (4), 273-282.

Lieberson, S. (1984). What’s in a Name? ... Some Sociolinguistic Possibilities. International Journal of the Sociology of Language, 45, 77-87.

Ògúnwálé, J. A. (2012). A Pragmalinguistic Study of Yoruba Personal Names. Journal of Literary Onomastics, 2 (1), 24-34..

Sheyholislami, J. (2011). Kurdish Identity, Discourse, and New Media. New York: Palgrave Macmillan.

Valentine, T., T. Brenan & S. Brédart (1996). The Cognitive Psychology of Proper Names, On the Importance of Being Ernest. London: Routledge.

Van Langendonck, W. (1982). Socio-Onomastic Properties of By-names. Onoma, 26, 55-62.

Van Langendonck, W. (2007). Theory and Typology of Proper Names. (Trends in Linguistics 168). Berlin: Mouton de Gruyter.

Wolffsohn, M. & T. Brenchenmacher (2001). Nomen Est Omen: the Selection of First Names as an Indicator for Public Opinion in the Past. International Journal of Public Opinion Research, 13 (2), 116-139.

Zelinsky, W. (1970). Cultural Variation in Personal Name Patterns in the Eastern United States. Annals of the Association of American Geographers, 60 (4), 743-769.